Tire işareti sembolleri

Tireler cümleleri ayıran, aralıkları gösteren veya kelimeleri birbirine bağlayan yatay çizgilerdir ve her uzunluğun kendine özgü bir işlevi vardır. Bu koleksiyon üç ana tireyi, rakam tiresi ve çift uzun tire gibi özel türleri, dalgalı çizgileri, alt çizgileri, görünmez karakterleri ve yarı grafik çizgileri kapsar. Bir karakteri kopyalayıp yapıştırmak için üzerine tıklamanız yeterli.

Üç ana tire

İsimler tipografiden gelir: kısa tire yarım kare, uzun tire tam bir kare genişliğindedir. Matematikte kısa çizgi yerine eksi işaretini (−) kullanın — diğer operatörlerle aynı hizada durur (5 − 3 = 2). Türkçede uzun tire genellikle diyaloglarda ve ara cümlelerde kullanılır ve iki yanına boşluk konur; İngilizce alışkanlıkları (boşluksuz ara cümleler) burada geçerli değildir. Bir kural seçin ve ona bağlı kalın.

Uzun tire (—): eksiksiz rehber

Uzun tire, tirelerin en çok yönlü olanıdır — ve en çok arananı. Referans kodları: U+2014 · — · — · CSS \2014 · JS \u2014 · Windows Alt + 0151.

Ne işe yarar: Türkçede diyaloglarda ("— Geliyor musun? — Geliyorum.") ve virgülden daha güçlü bir duraklama sağlayan ara cümlelerde — işte böyle — kullanılan tiredir. Bir sıralamanın ardından sonucu ortaya koymak, bir alıntının sahibini belirtmek ya da tiyatro ve romanlarda yarıda kesilen bir repliği göstermek için de kullanılır.

Adım adım nasıl yazılır: Windows'ta Alt tuşunu basılı tutun ve sayısal tuş takımında 0151 yazın (sayısal tuş takımı açık olmalı; tuş takımı olmayan bir dizüstü bilgisayarda Word'ü açın, 2014 yazıp Alt + X'e basın). Microsoft Word'de iki kelime arasına yazılan iki kısa çizgi otomatik olarak uzun tireye dönüşür. Mac'te Option + Shift + Kısa çizgi tuşlarına basın. Telefonda iOS veya Android klavyesindeki kısa çizgi tuşuna parmağınızı basılı tutun. Ya da yukarıdaki kartlardan doğrudan kopyalayın.

Uzun tire mi, kısa tire mi, kısa çizgi mi? Uzun tire (—) bir kesinti belirtir, kısa tire (–) 2020–2023 gibi aralıkları gösterir, kısa çizgi (-) ise gökkuşağı gibi bileşik kelimeleri birbirine bağlar. İki kısa çizgi yazmak (--) alışılagelmiş bir geçici çözümdür ama özenli tipografi gerçek uzun tireyi gerektirir.

Kısa tire (–): ne zaman kullanılır

Kısa tire, orta uzunluktaki tiredir ve asıl işi aralıklar ile ilişkileri göstermektir. Referans kodları: U+2013 · – · – · CSS \2013 · Windows Alt + 0150 · Mac Option + Kısa çizgi.

• Sayı aralıkları: sayfa 10–25, 2020–2023
• Saat aralıkları: 09.00–17.00, pazartesi–cuma
• Skorlar ve oylamalar: maç 21–14 bitti
• Eşitler arası ilişkiler: İstanbul–Ankara uçağı, ebeveyn–çocuk ilişkisi

Uzun tire ile kısa tire arasındaki fark

Basit bir kural: tire bir düşünceyi ayırıyorsa uzun tiredir; iki ucu birbirine bağlıyorsa kısa tiredir. Kısa çizgi ise yalnızca kelimeleri bağlar — bir aralıkta kullanmak (2020-2023) en sık yapılan tire hatasıdır.

Özel tireler

• ― Yatay çizgi (diyalog tiresi): bazı dillerde tırnak işareti yerine repliklerin başında kullanılır
• ‒ Rakam tiresi: bir rakam genişliğindedir — tablolardaki sayı sütunlarını hizalı tutar
• ⸺ Çift uzun tire: sansür ve atlanan harfler ("eksik kelime ⸺ idi")
• ⸻ Üçlü uzun tire: kaynakçalarda art arda gelen girişlerde tekrarlanan yazar adının yerini alır
• ‑ Bölünmez kısa çizgi: kısa çizgi noktasında satır sonuna geçmeyi engeller — telefon numaraları ve ürün kodları için idealdir

Görünmez karakterler ve boşluklar

En çok aranan karakterlerden bazıları görünmeyenlerdir. Sıfır genişlikli boşluk ve ideografik boşluk , oyunlarda ve mesajlaşma uygulamalarında boş takma adlar ve görünmez isimler oluşturmak için kullanılır — yukarıdaki kartlardan kopyalayıp isim alanına yapıştırın. Bölünmez boşluk iki kelimeyi aynı satırda tutar; isteğe bağlı kısa çizgi bir kelimenin nereden bölünebileceğini belirtir; sıfır genişlikli birleştirici ve ayırıcılar (ZWJ/ZWNJ) ise emojilerin ve yazı sistemlerinin birleşimini denetler. Bu karakterlerin kartları boş görünür — bu normaldir, karakterin kendisi görünmezdir.

Klavye kısayolları ve HTML varlıkları

Sık yapılan hatalar

• İki kısa çizgi: uzun tire (—) yerine -- yazmak — taslakta kabul edilebilir, yayımlanmış bir metinde hatadır
• Aralıklarda kısa çizgi: 2020-2023 yerine 2020–2023 yazılmalıdır (kısa tire)
• Eksi yerine kısa çizgi: matematiksel bir bağlamda 5-3 yerine 5−3 yazılmalıdır
• URL'lerde alt çizgi: URL'lerde ve dosya adlarında alt çizgi ya da başka tireler değil, kısa çizgi kullanın